Kısa cevap: Tek bir tartışma veya yöneticinin bir kez sert konuşması her durumda mobbing anlamına gelmez. Mobbing iddiasında davranışların sistematik, tekrarlanan ve çalışanı hedef alan bir nitelik taşıyıp taşımadığı önemlidir.

Mobbing Nedir?

Mobbing, işyerinde bir çalışanın sistematik biçimde psikolojik baskıya maruz bırakılması şeklinde ortaya çıkabilir.

Örneğin;

Sürekli aşağılanmak
Toplum içinde küçük düşürülmek
Bilerek dışlanmak
Sürekli tehdit edilmek
İş arkadaşlarından izole edilmek
Yapamayacağı görevlerle sürekli baskı altına alınmak
Sürekli haksız şekilde suçlanmak
Mesleki itibarının zedelenmeye çalışılması

gibi davranışlar olayın koşullarına göre mobbing iddiasında önem taşıyabilir.

Her İşyerindeki Tartışma Mobbing midir?

Hayır.

İşyerinde yaşanan tek bir tartışma veya yöneticinin bir defa sert davranması otomatik olarak mobbing anlamına gelmez.

Mobbing iddiasında davranışların sürekliliği, sistematikliği, hedef alınan kişi ve davranışların niteliği birlikte değerlendirilir.

Bu ayrım önemlidir.

Patron Sürekli Beni Aşağılıyor, Bu Mobbing mi?

Sürekli aşağılayıcı veya küçük düşürücü davranışların bulunması, olayın diğer şartlarıyla birlikte mobbing iddiası bakımından değerlendirilebilir.

Özellikle bu davranışlar tekrarlanıyor ve çalışan üzerinde baskı oluşturuyorsa, olayların belgelenmesi önemlidir.

Mobbing Nasıl İspatlanır?

Mobbing iddiasında olayların mümkün olduğunca somutlaştırılması gerekir.

Şu belgeler önem taşıyabilir:

Delil	Ne gösterebilir?
E-posta	İşverenin talimatlarını
WhatsApp mesajları	Baskı veya tehdit içeriklerini
İş yazışmaları	Görev ve çalışma düzenini
Tanıklar	Yaşanan olayları
Performans kayıtları	İşyerindeki uygulamaları
Görev değişiklikleri	Çalışma koşullarındaki değişiklikleri
Resmî başvurular	Şikâyetlerin daha önce bildirildiğini

Olayları tarihleriyle birlikte not etmek de sonradan sürecin anlaşılmasını kolaylaştırabilir.

Mobbing İçin Ses Kaydı Alabilir miyim?

Gizli ses kaydı konusunda çok dikkatli olunmalıdır.

Her ortamda ve her koşulda karşı tarafın haberi olmadan ses kaydı almak hukuka uygun kabul edilmez.

Bazı durumlarda delil elde etmek amacıyla yapılan kayıtlar ayrıca ceza hukuku açısından sorun oluşturabilir.

Bu nedenle ses kaydı almadan önce somut olayın özellikleri hakkında hukuki değerlendirme yapılması daha güvenlidir.

Mobbing Yapan İşverene Karşı Dava Açabilir miyim?

Somut olayın şartlarına göre işverene karşı çeşitli hukuki talepler gündeme gelebilir.

Bunlar olayın niteliğine göre;

Maddi tazminat
Manevi tazminat
İşçilik alacakları
İş sözleşmesinin haklı nedenle feshi

gibi farklı sonuçlar doğurabilir.

Ancak her kötü çalışma koşulu otomatik olarak tazminat hakkı oluşturmaz.

Mobbing Nedeniyle İşten Ayrılırsam Tazminat Alabilir miyim?

Mobbingin ağırlığı ve işverenin davranışları, iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdirilmesi bakımından değerlendirilebilir.

Ancak “mobbing gördüm, kesin kıdem tazminatı alırım” şeklinde bir sonuç çıkarılamaz.

İşyerindeki olayların niteliği, sürekliliği ve delilleri birlikte incelenmelidir.

Mobbing TCK’da Suç mu?

Mobbing, Türk Ceza Kanunu’nda tek başına “mobbing suçu” adıyla düzenlenmiş bir suç değildir.

Ancak mobbing olarak nitelendirilen davranışların içinde ayrıca suç oluşturabilecek fiiller bulunabilir.

Örneğin olayın niteliğine göre:

TCK m. 106 – Tehdit
TCK m. 125 – Hakaret
TCK m. 86 – Kasten yaralama

gibi hükümler ayrıca gündeme gelebilir.

Bu nedenle mobbing iddiası ile ceza soruşturması aynı hukuki süreç değildir.

Mobbing Görüyorum, İlk Olarak Ne Yapmalıyım?

Öncelikle yaşanan olayları tarih sırasıyla kayıt altına almak faydalıdır.

Örneğin:

12 Ağustos: Toplantıda herkesin önünde hakaret edildi.

15 Ağustos: Görevim hiçbir gerekçe gösterilmeden değiştirildi.

20 Ağustos: İş arkadaşlarımla iletişim kurmam engellendi.

Bu şekilde tutulan düzenli kayıtlar, olayların tek bir olaydan mı yoksa süreklilik gösteren bir davranıştan mı oluştuğunun anlaşılmasına yardımcı olabilir.

Mobbing Şikâyetinde Hangi Belgeleri Saklamalıyım?

Şunları mümkün olduğunca koruyun:

İş sözleşmesi
Maaş bordroları
E-postalar
WhatsApp mesajları
Görev yazıları
Performans değerlendirmeleri
İzin kayıtları
Tanık bilgileri
Daha önce yaptığınız yazılı şikâyetler
İşverenin size gönderdiği bildirimler

Belgeleri değiştirmemek ve orijinal hâllerini korumak önemlidir.

İşveren Bana Sürekli Fazla İş Veriyor, Mobbing mi?

Tek başına fazla iş verilmesi mobbing anlamına gelmez.

Ancak çalışanın sürekli olarak hedef alınması, diğer çalışanlardan farklı şekilde aşırı iş yüküne maruz bırakılması ve bunun sistematik biçimde sürdürülmesi olayın bütün koşullarıyla birlikte değerlendirilebilir.

İşverenin yönetim hakkı ile çalışan üzerinde sistematik psikolojik baskı kurulması birbirinden ayrılmalıdır.

Mobbing Davasında En Çok Sorulan Sorular

Soru	Kısa cevap
Her tartışma mobbing midir?	Hayır. Süreklilik ve sistematiklik önemlidir.
Patronun sürekli aşağılaması mobbing olabilir mi?	Olayın koşullarına göre olabilir.
Mobbing nasıl ispatlanır?	Yazışmalar, belgeler, tanıklar ve diğer hukuka uygun deliller değerlendirilebilir.
Mobbing TCK’da suç mu?	Tek başına “mobbing” adlı bir suç yoktur; ancak bazı davranışlar ayrı suçlar oluşturabilir.
Mobbing nedeniyle işten ayrılabilir miyim?	Şartları oluşmuşsa haklı fesih gündeme gelebilir.
Mobbing nedeniyle tazminat alınabilir mi?	Somut olayın şartları ve zarar değerlendirilerek talep gündeme gelebilir.
Gizli ses kaydı alabilir miyim?	Her durumda hukuka uygun değildir; somut olay değerlendirilmelidir.
Mobbing için önce ne yapmalıyım?	Olayları tarihleriyle belgelemek ve mevcut delilleri korumak önemlidir.

İstanbul’da Mobbing Görüyorum, Ne Yapmalıyım?

Çalıştığınız işyeri İstanbul’da bulunuyorsa, yaşanan olayların iş hukuku bakımından değerlendirilmesi ve varsa işçilik alacaklarının ayrıca incelenmesi gerekir.

İstanbul’da iş hukuku alanında hukuki destek almak isteyenler İstanbul İş Hukuku Avukatı sayfasını inceleyebilir.

Sonuç

Mobbing iddiasında en önemli konulardan biri, yaşanan davranışların tek seferlik bir olay mı yoksa sistematik ve tekrarlanan bir baskı mı olduğunu ortaya koyabilmektir.

Bu nedenle olayları tarihleriyle kaydetmek, yazışmaları ve diğer belgeleri saklamak önemlidir.

Mobbing olarak değerlendirilebilecek davranışların içinde tehdit veya hakaret gibi ayrıca suç oluşturabilecek fiiller bulunuyorsa, iş hukuku yanında ceza hukuku yönünden de değerlendirme yapılabilir.

İşyerinde Mobbing Görüyorum, Ne Yapabilirim?