İstanbul Medya Avukatı

İstanbul’da televizyon kanalları, ulusal gazeteler, dijital haber platformları, yapım şirketleri, reklam ajansları, sosyal medya hesapları ve içerik üreticileri aynı yayın ekosisteminin farklı parçalarını oluşturur. Bir haber başlığı birkaç saat içinde milyonlarca kişiye ulaşabilir; bir görüntünün izinsiz yayımlanması ise ceza hukuku, kişilik hakları ve telif hukuku bakımından aynı anda birden fazla uyuşmazlık doğurabilir. İstanbul Medya Avukatı, yayın öncesi hukuki risk analizinden tekzip taleplerine, basın yoluyla işlendiği ileri sürülen suçlardan telif uyuşmazlıklarına kadar medya faaliyetlerinin hukuki boyutunda görev alır.

İstanbul’un medya sektöründeki ağırlığı, bu alandaki dosyaların niteliğine de yansır. Şişli, Beşiktaş, Beyoğlu, Sarıyer, Kağıthane ve Fatih gibi yayın kuruluşlarının ve dijital içerik faaliyetlerinin yoğun olduğu bölgelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların bir bölümü Çağlayan’daki İstanbul Adalet Sarayı yargı çevresinde görülür. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı bünyesinde Basın Suçları ile Fikri ve Sınai Haklar alanlarında ihtisaslaşmış soruşturma birimlerinin bulunması da medya hukukunun şehirdeki uygulama alanını gösterir. (Rayp Adalet)

İstanbul Medya Avukatı Ne İş Yapar?

Medya hukuku yalnızca yayımlanmış bir haber hakkında dava açılmasından ibaret değildir. Gazetecinin haber kaynağından aldığı belgenin kullanılması, televizyon programında bir kişinin görüntüsünün ekrana getirilmesi, sosyal medya paylaşımında üçüncü kişiye ait fotoğraf kullanılması veya yapım şirketinin eser üzerindeki mali hakları devretmesi farklı hukuk kurallarının değerlendirilmesini gerektirir.

İstanbul medya avukatı tarafından yürütülebilecek başlıca hukuki çalışmalar şunlardır:

• Gazete, televizyon ve internet haberleri nedeniyle doğan hukuki uyuşmazlıkların takibi,

• Gerçeğe aykırı veya kişilik haklarını ihlal ettiği ileri sürülen yayınlara karşı düzeltme ve cevap süreçleri,

• Gazeteci, editör, sorumlu müdür ve yayın kuruluşlarının hukuki sorumluluğunun değerlendirilmesi,

• Haber, fotoğraf, video ve ses kayıtlarının hukuka uygun kullanımının incelenmesi,

• Basın ve yayın yoluyla işlendiği iddia edilen suçlara ilişkin soruşturma ve davaların takibi,

• Film, dizi, belgesel, reklam ve dijital içeriklerde telif haklarının korunması,

• Yapımcı, senarist, yönetmen, oyuncu, ajans ve dijital platform sözleşmelerinin hazırlanması,

• Kişilik haklarına saldırı nedeniyle maddi ve manevi tazminat uyuşmazlıklarının yürütülmesi,

• Sosyal medya ve dijital yayınlardan kaynaklanan hukuki süreçlerin değerlendirilmesi.

Medya dosyalarında yayının bütünü dikkate alınmalıdır. Başlık, görsel, kullanılan ifadeler, haberin güncelliği, kamusal tartışmaya katkısı, ilgili kişinin toplumdaki konumu ve iddianın olgusal temeli birlikte değerlendirilir. Basın özgürlüğü ile kişinin şeref, itibar ve özel hayatının korunması arasındaki denge somut olay üzerinden kurulur.

İstanbul’da Basın ve Yayın Yoluyla Kişilik Haklarının İhlali

Bir kişi hakkında eleştirel yayın yapılmış olması tek başına hukuka aykırılık anlamına gelmez. Basının haber verme ve eleştiri hakkı anayasal koruma altındadır. Buna karşılık gerçek dışı isnatlar, kişinin özel hayat alanına ölçüsüz müdahale eden içerikler veya ifade özgürlüğünün sınırlarını aşan yayınlar hukuki ve cezai sorumluluk doğurabilir.

İstanbul gibi ulusal medya kuruluşlarının merkezlerinin yoğunlaştığı bir şehirde uyuşmazlık yalnızca basılı gazete haberinden çıkmayabilir. Televizyon programının internet sitesindeki kesiti, aynı içeriğin sosyal medya hesabından paylaşılması ve başka haber sitelerince yeniden yayımlanması ayrı değerlendirmeler gerektirebilir.

Kişilik hakkı ihlali iddiasında ilk iş, içeriğin delil niteliğini koruyacak biçimde tespit edilmesidir. URL, yayın tarihi, ekran görüntüsü, video kaydı ve içeriğin yayımlandığı hesap veya internet sitesi doğru biçimde belirlenmelidir. Sonraki hukuki yol, yayının niteliğine ve talep edilen korumaya göre seçilir.

Tekzip Nedir? İnternet Haber Sitesinden Düzeltme ve Cevap Nasıl İstenir?

5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14. maddesi, süreli yayınlarda kişinin şeref ve haysiyetini ihlal eden veya kişiyle ilgili gerçeğe aykırı yayınlara karşı düzeltme ve cevap hakkını düzenler. Kanuna göre zarar gören kişinin, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde düzeltme ve cevap yazısını göndermesi mümkündür. İnternet haber siteleri de 2022 yılında yapılan değişikliklerle bu düzenlemenin kapsamına alınmıştır. İnternet haber sitesinin sorumlu müdürü, kanundaki koşulları karşılayan düzeltme ve cevap yazısını aldığı tarihten itibaren en geç bir gün içinde yayımlamakla yükümlüdür. (Türkoğlu Avukatlık Ofisi)

Düzeltme ve cevap metninin hazırlanması sıradan bir açıklama yazısı hazırlamakla aynı değildir. Metnin hangi yayına cevap verdiği belirli olmalı, suç teşkil eden ifadeler içermemeli ve üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamalıdır. Kanunda metnin uzunluğuna ilişkin de sınırlar bulunmaktadır.

Resmî mevzuat metinleri için Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden 5187 sayılı Basın Kanunu incelenebilir.

Medya Hukukunda Hangi Kanunlar Uygulanır?

Medya uyuşmazlığının türüne göre tek bir kanun yerine birden fazla düzenleme gündeme gelebilir.

Bu düzenlemeler birbirinden bağımsız düşünülmemelidir. Aynı video hem kişinin özel hayatını ilgilendirebilir hem kişisel veri içerebilir hem de üçüncü bir kişinin eser sahipliğinden kaynaklanan telif hakkına konu olabilir.

5651 Sayılı Kanun ve İnternet Haberleri

İnternet yayınları konusunda eski hukuki içeriklere dayanmak güncel uygulama bakımından yanıltıcı olabilir. Anayasa Mahkemesi, 5651 sayılı Kanun’un kişilik hakkı ihlallerine ilişkin 9. maddesi ve bağlantılı bazı düzenlemeler hakkında iptal kararı vermiş; kararın ilgili hükümleri Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girecek şekilde düzenlenmiştir. Bu nedenle güncel bir medya uyuşmazlığında, eski 5651 m.9 prosedürünün hâlen aynen yürürlükte olduğu varsayımıyla işlem yapılmamalıdır. (Anayasa Mahkemesi)

Bir haberin, sosyal medya paylaşımının veya internet içeriğinin kaldırılması isteniyorsa talebin hukuki sebebi önce belirlenmelidir. Kişilik hakkı, özel hayatın gizliliği, telif hakkı veya kanunda ayrıca düzenlenen suçlara ilişkin içerikler farklı hukuki mekanizmalara tabi olabilir.

Güncel kanun metni Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden 5651 sayılı Kanun başlığıyla kontrol edilebilir.

İstanbul Medya Avukatının Takip Ettiği Ceza Dosyaları

Medya ceza hukuku açısından her dosyanın aynı suç listesi üzerinden değerlendirilmesi doğru değildir. İstanbul’daki televizyon, dijital yayıncılık ve sosyal medya faaliyetleri düşünüldüğünde yayın içeriğinin elde edilme ve kamuya aktarılma biçimi sıkça belirleyici hale gelir.

Hakaret – TCK Madde 125

Bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırı niteliğindeki somut fiil veya olgu isnadı ya da sövme, şartları oluştuğunda TCK m.125 kapsamında değerlendirilir. Haber verme hakkı ve eleştiri özgürlüğü kapsamında kalan ifadeler ile suç teşkil eden ifadelerin ayrımı somut yayının bağlamına göre yapılır.

Haberleşmenin Gizliliğini İhlal – TCK Madde 132

Özel mesaj, e-posta veya diğer haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı biçimde elde edilmesi ya da ifşa edilmesi medya dosyalarında TCK m.132 yönünden inceleme gerektirebilir. Haberleşme içeriğinin bir haberin parçası haline getirilmiş olması, içeriğin nasıl elde edildiği ve yayımlanmasının hukuka uygun olup olmadığı tartışmasını ortadan kaldırmaz. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması – TCK Madde 133

Gizli ses kaydı kullanılan televizyon programları, dijital yayınlar veya araştırma haberleri TCK m.133 kapsamında hukuki değerlendirme gerektirebilir. Kaydın kim tarafından, hangi ortamda ve ne şekilde alındığı dosyanın hukuki niteliğini değiştirebilir. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

Özel Hayatın Gizliliğini İhlal – TCK Madde 134

Bir kişinin özel yaşam alanına ait görüntü veya seslerin kaydedilmesi ve yayımlanması, koşulları varsa TCK m.134 kapsamında ceza sorumluluğu doğurabilir. Magazin haberciliği ve sosyal medya yayınlarında kişinin tanınmış olması, özel hayatının sınırsız biçimde yayımlanabileceği anlamına gelmez. (Türkiye Büyük Millet Meclisi)

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun güncel metnine Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden ulaşılabilir.

İstanbul’da Gazeteci ve Yayın Kuruluşlarının Hukuki Sorumluluğu

Bir medya içeriğinde sorumluluğun kime ait olduğu yayının türüne göre değişir. Haberi yazan gazeteci, eserin sahibi, sorumlu müdür, yayın sahibi veya dijital mecradaki içerik sağlayıcı bakımından farklı kanuni hükümler gündeme gelebilir. Bu nedenle yalnızca içeriğin kimin tarafından kaleme alındığına bakılarak sorumluluk belirlenemez.

5187 sayılı Basın Kanunu internet haber sitelerine de çeşitli yükümlülükler getirmektedir. Kanundaki düzenlemeler arasında yayınlanan içeriğin belirli şartlarla muhafazası ve gerektiğinde Cumhuriyet Başsavcılığına teslim edilmesine ilişkin hükümler de yer alır. (LEXPERA)

Yayın kuruluşları açısından hukuki kontrolün haber yayımlandıktan sonra başlaması gerekmez. Hassas dosyalarda haberin dayandığı belgelerin kaynağı, kullanılan fotoğrafın lisansı, kişisel verilerin kapsamı ve özel hayat sınırı yayın öncesinde incelenebilir.

Telif Hakları, Dizi, Film ve Dijital İçerik Uyuşmazlıkları

İstanbul medya hukukunu yalnızca basın davalarıyla sınırlandırmak şehrin sektörel yapısıyla uyuşmaz. Film ve dizi yapım şirketleri, reklam ajansları, dijital yayın platformları, müzik şirketleri ve bağımsız içerik üreticileri bakımından 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) temel düzenlemelerden biridir.

Senaryo üzerindeki hakların devri, bir fotoğrafın reklam kampanyasında izinsiz kullanılması, müziğin dijital videoya eklenmesi, televizyon programı formatı hakkındaki uyuşmazlık veya yapım sözleşmesindeki mali hak hükümleri farklı telif sorunları yaratabilir.

Bu alanda sözleşmede şu konuların açık biçimde belirlenmesi uyuşmazlık riskini azaltır:

• Devredilen mali hakların kapsamı,

• Kullanım süresi ve coğrafi alan,

• Televizyon, sinema ve dijital platform kullanım yetkileri,

• Yeniden yayın ve arşiv kullanım koşulları,

• Fotoğraf, müzik ve görüntü lisansları,

• Eser sahibine yapılacak ödemeler,

• Uyarlama ve işleme yetkileri,

• Sözleşmenin sona ermesi halinde içerik üzerindeki hakların durumu.

FSEK’in güncel hükümleri Mevzuat Bilgi Sistemi üzerinden 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu başlığı altında incelenebilir.

Sosyal Medya Fenomenleri ve İçerik Üreticileri İçin Medya Hukuku

YouTube, Instagram, TikTok, X ve benzeri platformlarda profesyonel içerik üretimi yapan kişilerin hukuki sorunları klasik gazetecilikten farklılaşabilir. Sponsorlu içerikler, marka kullanım izinleri, müzik lisansları, ajans sözleşmeleri, kişisel veriler ve üçüncü kişilere ait görüntülerin kullanılması aynı içerikte kesişebilir.

İstanbul’da influencer, ajans ve marka arasındaki sözleşmelerde içeriğin hangi platformda ne kadar süre tutulacağı, reklam verenin içeriği kendi hesaplarında kullanıp kullanamayacağı, fikri hakların devredilip devredilmediği ve sözleşmenin feshi halinde eski paylaşımların durumunun ne olacağı açıkça düzenlenmelidir.

Çağlayan İstanbul Adalet Sarayı ve Medya Dosyaları

Çağlayan’daki İstanbul Adalet Sarayı; Beşiktaş, Beyoğlu, Bayrampaşa, Şişli, Sarıyer, Kağıthane, Fatih ve Eyüp’ü kapsayan yargı çevresi nedeniyle İstanbul’un medya faaliyetlerinin yoğun olduğu birçok bölgeyle doğrudan bağlantılıdır. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı teşkilatında Basın Suçları Bürosu ile Fikri ve Sınai Haklar Soruşturma Bürosu gibi uzmanlaşmış birimlerin yer aldığı Adalet Bakanlığı kaynaklarında belirtilmektedir. (Rayp Adalet)

Her İstanbul medya dosyasının Çağlayan’da yürütüleceği düşünülmemelidir. Yetkili adliye ve mahkeme; uyuşmazlığın niteliği, tarafların yerleşim yeri, fiilin gerçekleştiği yer, yayının ulaştığı alan ve ilgili usul hükümlerine göre belirlenir. Anadolu Yakasıyla bağlantılı dosyalarda Kartal’daki İstanbul Anadolu Adalet Sarayı da gündeme gelebilir.

İstanbul Medya Avukatı Seçerken Hangi Konular Değerlendirilmelidir?

Medya hukukunda hukuki sorunlar çoğu zaman birbirine bağlıdır. Bir internet haberi hakkında aynı gün içinde ceza soruşturması, kişilik hakkının korunması, düzeltme ve cevap hakkı veya tazminat boyutunun değerlendirilmesi gerekebilir. Telif uyuşmazlıklarında ise sözleşme hukuku ile fikri mülkiyet hükümleri birlikte incelenebilir.

Hukuki destek alınırken dosyanın hangi alana girdiğinin doğru belirlenmesi gerekir. Basın hukuku, ceza hukuku, internet hukuku, kişilik hakları ve fikri mülkiyet alanlarının kesiştiği bir uyuşmazlıkta yalnızca tek bir mevzuat hükmüne dayanılması eksik hukuki değerlendirmeye yol açabilir.

İstanbul Medya Avukatı araması yapan kişilerin karşılaştığı uyuşmazlıklar bu nedenle haber kaldırma veya tekzip işlemlerinden ibaret değildir. Yayın kuruluşlarının hukuki danışmanlığı, gazetecilerin ceza sorumluluğu, sosyal medya içerikleri, özel hayat ihlalleri, telif hakları, yapım sözleşmeleri ve medya kaynaklı tazminat talepleri bu branşın İstanbul’daki temel çalışma alanları arasındadır.