Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Boşanma davası, evlilik birliğinin kanunda belirtilen nedenlerle sona erdirilmesi amacıyla açılan aile hukuku davasıdır. Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen boşanma hükümleri, eşlerin haklarını ve çocukların üstün yararını korumayı amaçlamaktadır.
Boşanma davaları anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma olmak üzere iki temel şekilde yürütülmektedir.
Boşanma Davası Nedir?
Boşanma davası, evlilik birliğinin sona erdirilmesi için Aile Mahkemesinde açılan davadır.
Boşanma davası sırasında;
- Boşanma kararı
- Velayet
- Nafaka
- Maddi tazminat
- Manevi tazminat
- Mal paylaşımı
- Ziynet eşyası alacağı
gibi birçok hukuki konu birlikte değerlendirilebilir.
Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Boşanma davalarına Aile Mahkemeleri bakmaktadır.
Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde, görevlendirilen Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakabilir.
Boşanma Davası Açabilmek İçin Gerekli Şartlar
Boşanma davası açılabilmesi için kanunda düzenlenen boşanma sebeplerinden birinin bulunması gerekir.
En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması
- Zina (aldatma)
- Hayata kast
- Pek kötü muamele
- Onur kırıcı davranış
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
Türk Medeni Kanunu’nda Boşanma Sebepleri
| Kanun | Madde | Konu |
|---|---|---|
| Türk Medeni Kanunu | 161 | Zina |
| Türk Medeni Kanunu | 162 | Hayata Kast ve Kötü Muamele |
| Türk Medeni Kanunu | 163 | Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat |
| Türk Medeni Kanunu | 164 | Terk |
| Türk Medeni Kanunu | 165 | Akıl Hastalığı |
| Türk Medeni Kanunu | 166 | Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması |
Anlaşmalı Boşanma
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın tüm sonuçları üzerinde ortak iradeye sahip olmaları hâlinde mümkündür.
Genellikle aşağıdaki konularda anlaşma sağlanması gerekir.
- Boşanma
- Velayet
- Nafaka
- Tazminat
- Mal paylaşımı
- Çocukla kişisel ilişki
Çekişmeli Boşanma
Eşlerin boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamaması hâlinde çekişmeli boşanma davası açılır.
Bu davalarda mahkeme;
- Tanıkları dinler.
- Delilleri inceler.
- Bilirkişi raporlarını değerlendirir.
- Gerekirse sosyal inceleme raporu alır.
- Çocuğun üstün yararını dikkate alır.
Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Genel dava süreci şu şekilde ilerler.
- Boşanma dilekçesi hazırlanır.
- Yetkili Aile Mahkemesine başvurulur.
- Dava harç ve giderleri yatırılır.
- Dava karşı tarafa tebliğ edilir.
- Dilekçeler aşaması tamamlanır.
- Ön inceleme duruşması yapılır.
- Deliller toplanır.
- Tanıklar dinlenir.
- Mahkeme karar verir.
Boşanma Davasında Gerekli Belgeler
Davaya göre değişmekle birlikte aşağıdaki belgeler kullanılabilir.
- Kimlik bilgileri
- Evlilik kayıtları
- Tanık listesi
- Mesaj kayıtları
- Fotoğraflar
- Kamera kayıtları
- Hastane raporları
- Banka kayıtları
- Sosyal medya paylaşımları
Boşanma Davasında Nafaka
Mahkeme, şartların oluşması hâlinde farklı nafaka türlerine karar verebilir.
| Nafaka Türü | Açıklama |
|---|---|
| Tedbir Nafakası | Dava süresince ödenebilir. |
| Yoksulluk Nafakası | Boşanma sonrası belirli şartlarla hükmedilebilir. |
| İştirak Nafakası | Çocuğun bakım ve eğitim giderleri için ödenebilir. |
Boşanma Davasında Velayet
Velayet konusunda mahkemenin temel ölçütü çocuğun üstün yararıdır.
Değerlendirilen bazı kriterler şunlardır:
- Çocuğun yaşı
- Eğitim durumu
- Sağlık durumu
- Anne ve babanın yaşam koşulları
- Psikolojik ve sosyal gelişim
Boşanma Davasında Tazminat
Şartların oluşması hâlinde;
- Maddi tazminat
- Manevi tazminat
talep edilmesi mümkün olabilir.
Mahkeme, olayın özelliklerine göre değerlendirme yapar.
Boşanma Davasında Mal Paylaşımı
Boşanma kararı ile mal paylaşımı her zaman aynı dava içinde sonuçlanmayabilir.
Uyuşmazlığın niteliğine göre;
- Katılma alacağı
- Katkı payı alacağı
- Değer artış payı
- Ziynet eşyası alacağı
gibi talepler ayrıca incelenebilir.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Davanın süresi;
- Delil durumuna
- Tanık sayısına
- Mahkemenin iş yüküne
- İstinaf ve temyiz süreçlerine
göre değişiklik gösterebilir.
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davasını hangi eş açabilir?
Boşanma sebeplerinin bulunduğunu düşünen eşlerden biri dava açabilir.
Boşanma davasında tanık zorunlu mudur?
Her davada zorunlu değildir. Ancak çekişmeli davalarda tanık beyanları önemli deliller arasında yer alabilir.
Aldatma her zaman boşanma sebebi midir?
Türk Medeni Kanunu’nda zina özel boşanma sebepleri arasında düzenlenmiştir. Her olay kendi delilleriyle değerlendirilir.
Boşanma davasında çocuk kime verilir?
Mahkeme kararını anne veya babanın isteğine göre değil, çocuğun üstün yararına göre verir.
İlgili Konular
- Anlaşmalı Boşanma
- Çekişmeli Boşanma
- Nafaka Davası
- Velayet Davası
- Mal Paylaşımı Davası
- Ziynet Eşyası Davası
- Aile Hukuku
- Yargıtay Boşanma Kararları
Sonuç
Boşanma davası, yalnızca evlilik birliğinin sona erdirilmesini değil; velayet, nafaka, tazminat ve mal rejiminden kaynaklanan birçok hukuki sonucu da beraberinde getiren önemli bir aile hukuku sürecidir. Dava açılmadan önce hak ve yükümlülüklerin bilinmesi, delillerin korunması ve hukuki sürecin Türk Medeni Kanunu hükümleri doğrultusunda yürütülmesi, uyuşmazlığın sağlıklı şekilde çözümlenmesine katkı sağlar.