Anlaşmalı Boşanma
Anlaşmalı boşanma, eşlerin evlilik birliğini sona erdirme konusunda ortak irade göstermeleri ve boşanmanın tüm hukuki sonuçları üzerinde anlaşmaları hâlinde açılan boşanma davasıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinde düzenlenen bu dava türü, çekişmeli boşanmaya göre daha kısa sürede sonuçlanabilmektedir.
Anlaşmalı boşanma sürecinde mahkeme yalnızca eşlerin boşanma iradesini değil, hazırlanan anlaşmanın hukuka ve özellikle çocukların üstün yararına uygun olup olmadığını da değerlendirir.
Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin;
- Boşanma konusunda,
- Nafaka konusunda,
- Velayet konusunda,
- Tazminat konusunda,
- Mal paylaşımı konusunda,
ortak karar vermeleri durumunda açılan boşanma davasıdır.
Bu davalarda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığından delil ve tanık incelemesi genellikle yapılmaz.
Türk Medeni Kanunu’nda Anlaşmalı Boşanma
Anlaşmalı boşanma hükümleri Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinde düzenlenmiştir.
| Kanun | Madde | Konu |
|---|---|---|
| Türk Medeni Kanunu | 166/3 | Anlaşmalı Boşanma |
| Türk Medeni Kanunu | 182 | Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki |
| Türk Medeni Kanunu | 174 | Maddi ve Manevi Tazminat |
| Türk Medeni Kanunu | 175 | Yoksulluk Nafakası |
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
Anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi için kanunda öngörülen bazı şartların bulunması gerekir.
Evliliğin En Az Bir Yıl Sürmüş Olması
Türk Medeni Kanunu’na göre anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl devam etmiş olması gerekir.
Tarafların Birlikte Başvurması veya Birinin Açtığı Davayı Diğerinin Kabul Etmesi
Mahkeme, eşlerin boşanma konusunda özgür iradeyle anlaşmış olmalarını arar.
Hakimin Tarafları Dinlemesi
Hakim, eşleri duruşmada bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığını değerlendirir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünün Sunulması
Taraflar tarafından imzalanmış boşanma protokolü mahkemeye sunulmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Yer Almalıdır?
Hazırlanacak protokolde genellikle aşağıdaki konular düzenlenir.
- Boşanma iradesi
- Çocukların velayeti
- Kişisel ilişki günleri
- Nafaka miktarı
- Maddi tazminat
- Manevi tazminat
- Mal paylaşımı
- Ziynet eşyaları
- Yargılama giderleri
- Vekâlet ücreti
Anlaşmalı Boşanma Nasıl Açılır?
Genel dava süreci şu şekilde ilerler.
- Boşanma protokolü hazırlanır.
- Dava dilekçesi düzenlenir.
- Aile Mahkemesine başvuru yapılır.
- Duruşma günü belirlenir.
- Taraflar duruşmaya katılır.
- Hakim tarafları dinler.
- Şartların oluşması hâlinde boşanmaya karar verilir.
Gerekli Belgeler
Başvuruda kullanılabilecek belgeler şunlardır:
- Dava dilekçesi
- Anlaşmalı boşanma protokolü
- Kimlik belgeleri
- Varsa vekâletname
- Mahkemenin talep ettiği diğer belgeler
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka
Taraflar nafaka konusunda serbestçe anlaşabilir.
Protokolde;
| Nafaka Türü | Düzenlenebilir |
|---|---|
| Yoksulluk Nafakası | Evet |
| İştirak Nafakası | Evet |
| Tedbir Nafakası | Dava şartlarına göre değerlendirilebilir |
Mahkeme özellikle çocukların haklarını gözeterek inceleme yapar.
Anlaşmalı Boşanmada Velayet
Velayet konusunda tarafların anlaşması tek başına yeterli değildir.
Hakim;
- Çocuğun yaşı
- Eğitim durumu
- Sağlık durumu
- Sosyal çevresi
- Üstün yararı
gibi kriterleri değerlendirerek karar verir.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı
Taraflar;
- Ev
- Arsa
- Araç
- Banka hesapları
- Ziynet eşyaları
- Diğer malvarlığı değerleri
hakkında anlaşma yapabilir.
Hazırlanan protokol açık ve tereddüde yer vermeyecek şekilde düzenlenmelidir.
Anlaşmalı Boşanmanın Avantajları
- Daha kısa sürede sonuçlanabilir.
- Yargılama giderleri azalabilir.
- Taraflar arasında daha az uyuşmazlık yaşanır.
- Çocukların psikolojik olarak daha az etkilenmesi sağlanabilir.
- Tanık dinlenmesine çoğu zaman ihtiyaç duyulmaz.
Hakim Anlaşmalı Boşanmayı Reddedebilir mi?
Evet.
Hakim;
- Taraf iradelerini özgür bulmazsa,
- Protokolü hukuka aykırı görürse,
- Çocuğun üstün yararına aykırılık tespit ederse,
boşanma talebini mevcut haliyle kabul etmeyebilir veya protokolde değişiklik yapılmasını isteyebilir.
Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma için iki tarafın da duruşmaya katılması gerekir mi?
Evet. Kanunda öngörülen şartlar kapsamında hakim, tarafları bizzat dinler.
Bir yıl dolmadan anlaşmalı boşanma açılabilir mi?
Türk Medeni Kanunu’ndaki anlaşmalı boşanma hükümlerinin uygulanabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Anlaşmalı boşanmada tanık gerekir mi?
Genellikle hayır. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığından çoğu dosyada tanık dinlenmez.
Hakim protokolü değiştirebilir mi?
Hakim gerekli görürse tarafların ve özellikle çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik yapılmasını önerebilir.
İlgili Konular
- Çekişmeli Boşanma
- Boşanma Davası Nasıl Açılır?
- Nafaka Davası
- Velayet Davası
- Mal Paylaşımı Davası
- Ziynet Eşyası Davası
- Aile Hukuku
- Yargıtay Boşanma Kararları
Sonuç
Anlaşmalı boşanma, tarafların boşanmanın sonuçları üzerinde uzlaşmaları hâlinde uygulanabilen ve aile hukukunda önemli bir dava türüdür. Hazırlanacak protokolün açık, eksiksiz ve Türk Medeni Kanunu hükümlerine uygun olması, sürecin sağlıklı şekilde ilerlemesi açısından büyük önem taşır. Tarafların iradesi ile çocukların üstün yararı birlikte değerlendirilerek mahkeme tarafından karar verilir.